Prinsjesrede 2025

Op de foto staan de finalisten van de Prinsjesrede 2025, de leukste speechbattle – een strijd om het hoogste woord – van Nederland.

Dit jaar waren dat Tim Homan, Miranda Spek en Nancy Olthoff.  Na een spannende middag, met prachtige voordrachten van de speeches door acteurs van het Nationale Theater,  werd de winnaar bekendgemaakt: Miranda Spek. Zij blij, juf trots!

Speech Miranda Spek 

Toespraak: ‘Geef ons een stem’, door Aisha El Moussaoui, 16 jaar

Hoi allemaal. Ik ben Aisha. Zestien jaar. Scholier. Dochter. Burger. Nederlander. Ik mag werken. Ik mag belasting betalen. Ik mag een eigen onderneming beginnen en een scooter besturen. Maar stemmen? Nee. Daar ben ik blijkbaar te jong voor. En net als jullie, begrijp ik dat niet.

Want als het gaat om klimaatbeleid, dan gaat het over onze toekomst.
Als het gaat om studiefinanciering, dan gaat het over onze kansen.
Als het gaat om oorlog en vrede, om onderwijs, om gezondheid, dan zijn wij het die de gevolgen voelen.
Maar gaat het over meebeslissen, dan telt onze stem opeens niet.

Dat is toch niet logisch?
Dat is toch niet eerlijk?
Dat is toch niet democratisch?

Ik weet nog precies wanneer ik voor het eerst voelde: dit klopt niet! Dat was in de zomer van 2023. De aarde stond in brand. Letterlijk. In Zuid-Europa vluchtten mensen voor vuur en rook. In Nederland was het 31 graden… in september. Ik zat in de klas en dacht: dit zijn de gevolgen van klimaatverandering en wie gaat dit oplossen? Ik keek naar Den Haag. En ik zag grijze pakken. Dichte deuren. Lege woorden. Weglopers. Valse beloftes. Een kleuterklas.

De verkiezingen in november gingen over klimaat, wonen en bestaanszekerheid. Over migratie, oorlog en stikstof. Over mijn toekomst. Maar niet over mijn stem.

Want ik ben te jong.
Te groen.
Te beïnvloedbaar.
Te onervaren.

O ja? Wat dacht je van deze levenservaring?

[voorlezen op een rap-achtige manier]

Het OV is te duur,
de trein rijdt weer eens niet.
Mijn moeder wordt geslagen,
maar niemand die het ziet.

Geen stageplek,
mijn naam klinkt ‘te apart’.
Geen therapie door lange wachtlijst,
is maandenlange smart.

Wilders die maar doorzeikt,
over de hoofddoek die ik draag.
Winkelprijzen die blijven stijgen,
maar mijn salaris blijft te laag.

Arm, rijk, de kloof die groeit maar door,
bestaanszekerheid, roept het kabinet in koor.
Te droog, te nat, te heet, te koud,
Den Haag te stil. Waar blijft die fucking shout-out?!

 En daarom, lieve mensen, ben ik hier. Op het Malieveld. En ik sta hier niet alleen voor mezelf. Ik sta hier voor jullie en duizenden andere jongeren in Nederland. En ik zeg namens jullie allemaal:

[voorlezen als een yell]
Wij willen spreken. Niet alleen knikken.
Wij willen kiezen. Niet alleen slikken.

In Griekenland, Duitsland, Oostenrijk, België, Estland, Wales, Schotland en op Malta kunnen jongeren al vanaf hun zestiende naar de stembus. En weet je wat daar gebeurt? Ze verdiepen zich. Ze denken na. Ze doen mee. En in Nederland kan-dat-niet…?

Op 29 oktober kiest Nederland een nieuw kabinet. Een nieuw begin, roepen ze in Den Haag. Een frisse wind. Maar hoe fris is die wind als jongeren nog steeds buitenspel staan? Hoe nieuw is dat begin, als ze onze stem negeren?

Wij zijn geen toekomst, wij zijn het heden.
Wij zijn geen dreiging, wij zijn een kans.
Wij zijn geen kinderen meer, wij zijn burgers in opleiding.

Dus tegen de politiek zeg ik:

Geef ons een stem!
Niet volgend jaar.
Niet als we achttien zijn.
Maar nu.
Geef ons een stem.
Wij weten allang wat we willen zeggen.

 

Speech Nancy Olthoff

Toespraak door Tobias van Dongen (15 jaar), voorzitter van stichting ‘Geef ons een stem’

Míj werd niks gevraagd.

Toen het over wel of geen mobieltjes in de klas ging.

 

Míj werd niks gevraagd.

Toen de Tweede Kamer debatteerde over een minimumleeftijd voor sociale media.

 

Míj werd niks gevraagd.

Toen mijn oma uren in haar eigen ontlasting lag, omdat het zorgpersoneel geen tijd had haar te verschonen.

 

Míj werd niks gevraagd.

Toen mijn klasgenootje Ibrahim in spanning zat of hij een verblijfsvergunning kreeg, terwijl hij al jaren bij ons op school zit.

 

Míj werd niks gevraagd.

Toen we wel of niet betrokken raakten bij een oorlog.

Toen we wel of niet onze aarde naar de kloten hielpen.

Toen we wel of niet vochten voor openheid, voor naar elkaar luisteren, voor een eerlijk gesprek over de voor- en nadelen van politieke keuzes.

 

Mij wérd niets gevraagd.

Mij wórdt niets gevraagd.

Óns wordt niets gevraagd.

 

De hele bevolkingsgroep van 12 tot 18 jaar wordt volledig genegeerd in de politiek. Meer dan een miljoen mensen! Eind oktober zijn er verkiezingen, en onze stem wordt wéér niet gehoord.

Wij doen er niet toe, volgens politici. Ze praten liever óver ons, dan met ons. Laat staan dat ze ons een STEM geven.

 

Terwijl het om ónze toekomst gaat, om ónze keuzes, om ónze wereld. Wij zijn hier straks langer op aarde dan al die mensen die ons nu niet serieus nemen. Maar zij zetten ons liever weg als kinderen die te veel gamen, op gevaarlijke fatbikes zitten, onderontwikkelde hersentjes hebben.

 

Het is makkelijk om te zeggen: FUCK YOU, boomer! Maar we houden het netjes. We geven het goede voorbeeld. We luisteren, we informeren onszelf, we denken na. We snappen dat we nog niet alles weten. En dan praten we. Zoals we nu doen met ‘Geef ons een stem’.

 

Want dat is wat we willen: het recht om te stemmen bij de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen!

 

JA, DAAR MOGEN JULLIE VOOR APPLAUDISSEREN!

En voordat ouderen het zeggen, doe ik het alvast zelf: Is elke jongere tussen de 12 en 18 geïnteresseerd in politiek? Hell, no.

 

Urenlang geblaat in de Tweede Kamer met dikke rapporten, elkaar interrumperen en vliegen afvangen, respectloze tweets, zelfpromotie, partijbesognes, een stoelendans met zetels, moddergooien, wij-zij denken? Nee, dat is niet ons kopje bubble tea.

 

Maar willen wij strijden voor onze idealen, voor waar we oprecht in geloven, voor waar ons hart harder van gaat kloppen? Willen wij een mooiere, schonere en eerlijkere wereld? Willen wij meebeslissen over hoe onze toekomst eruit gaat zien? Hell, yeah!

 

En voor de mensen die denken dat we te jong zijn? Dat is een drogreden. Want hoe eerder je ons betrekt, hoe gemotiveerder we zijn om mee te beslissen over onze toekomst, en om onszelf goed te informeren. Dat werkt vele malen beter dan een lesje staatsrecht of een schoolbezoek aan de Tweede Kamer!

Ja: het puberbrein kan impulsief en emotioneel reageren, bijvoorbeeld bij ruzie met je ouders over het opruimen van je kamer. Maar dat werkt bij zogenoemde ‘koude besluiten’ als de politiek heel anders. Dan maken pubers weloverwogen beslissingen, vanuit de inhoud gedreven. Dit blijkt uit onderzoek van de UvA.

 

Dat laat de praktijk ook zien. In Oostenrijk mogen 16- en 17-jarigen al sinds 2007 stemmen. Uit onderzoek blijkt dat de kwaliteit van hun stemmotivatie totaal niet afwijkt van oudere stemmers.

 

Dus welk argument staat er nog overeind om ons geen stemrecht te geven?

Juist: GEEN EEN.

 

Ik sluit graag af met een Chinees spreekwoord dat eeuwenoud is, ouder dan alle stemgerechtigden in Nederland bij elkaar:

 

‘Vertel het me en ik zal het vergeten.

Laat het me zien en ik zal het onthouden.

Betrek me, en ik zal het begrijpen.’

 

Betrek ons bij de politiek. Geef ons een stem. Zodat wij nooit meer hoeven te verzuchten: ‘míj werd niets gevraagd.’

 

Dank u wel.